Kabul Tarihi: 14/12/2009
Amaç ve kapsam
MADDE 1- (1) Bu Kanunun amacý, çek defterlerinin içeriklerine, çek düzenlenmesine, kullanýmýna, çek hamillerinin korunmalarýna ve kayýt dýþý ekonominin denetim altýna alýnmasý önlemlerine katkýda bulunmaya iliþkin esaslar ile çekin karþýlýksýz çýkmasý ve belirlenen diðer yükümlülüklere aykýrýlýk hâllerinde ilgililer hakkýnda uygulanacak yaptýrýmlarý belirlemektir.
(2) Bu Kanunda hüküm bulunmayan hâllerde genel hükümler uygulanýr.
Bankanýn araþtýrma yükümlülüðü, çek hesaplarý ve çek defterleri
MADDE 2- (1) Bankalar, çek hesabý açýlmasý ile ilgili olarak bu Kanunla kendilerine verilen görev ve yükümlülükleri yerine getirirken, çek hesabý açtýrmak isteyenin yasaklý olup olmadýðýný bu Kanun hükümlerine göre araþtýrýrlar; ayrýca ilgili kiþinin ekonomik ve sosyal durumunun belirlenmesinde gerekli basiret ve özeni gösterirler.
(2) Bankalar, çek hesabý açtýrmak isteyenlerin yasaklýlýk durumuna iliþkin adlî sicil kayýtlarýný, açýk kimliklerini saptamak için fotoðraflý nüfus cüzdaný, pasaport veya sürücü belgesi örneklerini, yerleþim yeri belgelerini, vergi kimlik numaralarýný, tacir olanlarýn ayrýca ticaret sicili kayýtlarýný, esnaf ve sanatkâr olanlarýn ise esnaf ve sanatkâr sicili kayýtlarýný almak ve çek hesabýnýn kapatýlmasý hâlinde bunlarý, hesabýn kapatýldýðý tarihten itibaren on yýl süreyle saklamakla yükümlüdür. Yerleþim yeri yurt dýþýnda bulunan kiþiler, bankaya kendileri ile ilgili olarak Türkiye’de bir adres bildirmek zorundadýr. Çekin karþýlýðýnýn tamamen veya kýsmen bulunmamasý hâlinde, çek düzenleyenin bankaca bilinen adresleri, talebi hâlinde hamile verilir.
(3) Çek hesabý ilgilinin, vekilin veya yasal temsilcisinin imzasý olmadan açýlamaz. Çek hesabý açýlmasýný veya mevcut çek hesabýndan çek defteri verilmesini isteyen kiþi, her defasýnda tacir veya esnaf ve sanatkâr olup olmadýðý ve kendisi hakkýnda çek düzenleme ve çek hesabý açma yasaðý bulunmadýðý hususunda bankaya yazýlý beyanda bulunur. Tüzel kiþiler adýna verilecek beyannamede ayrýca, tüzel kiþinin yönetim organýnda görev yapan, temsilcisi olan veya imza yetkilisi olan kiþilerin çek düzenleme ve çek hesabý açma yasaðý bulunmadýðý belirtilir.
(4) Hakkýnda çek düzenleme ve çek hesabý açma yasaðý kararý bulunan gerçek kiþinin, yönetim organýnda görev yaptýðý, temsilcisi veya imza yetkilisi olduðu tüzel kiþiye çek defteri verilmez.
(5) Çek defterleri bankalarca bastýrýlýr.
(6) Çek defterlerinin baský þeklini belirleyen esaslar, Maliye Bakanlýðý, Türkiye Bankalar Birliði ve Türkiye Katýlým Bankalarý Birliðinin görüþü alýnarak, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasýnca Resmî Gazete’de yayýmlanacak tebliðle düzenlenir. Tacir olan ve tacir olmayan kiþilere verilecek çekler ile hamiline düzenlenecek çekler, açýkça ayýrt edilebilecek biçimde bastýrýlýr. Hamiline düzenlenecek çekler için sadece bu çeklere iliþkin iþlemlerin iþlendiði ayrý çek hesaplarý açýlýr. Hamiline düzenlenecek çeklerde, hamiline çek defteri yapraklarýnýn kullanýlmasý gerekir. Çek yapraklarýnýn üzerinde “hamiline” ibaresi matbu olarak yer alýr.
(7) Çek defterinin her bir yapraðýna;
a) Çek hesabýnýn numarasý,
b) Çek hesabýnýn bulunduðu banka þubesinin adý,
c) Çek hesabý sahibi gerçek kiþinin adý ve soyadý, tüzel kiþinin adý,
ç) Çek hesabý sahibi gerçek veya tüzel kiþinin vergi kimlik numarasý,
yazýlýr.
(8) Tüzel kiþi adýna çek düzenleyen kiþinin adý ve soyadý, düzenlenen çek üzerine açýkça yazýlýr.
(9) Türk Ticaret Kanunundaki unsurlarý taþýmasý kaydýyla, düzenlenen çekin bu maddede yer alan koþullara aykýrý olmasý çekin geçerliliðini etkilemez.
(10) Çek hesabý, ancak sahibinin veya yasal temsilcisinin yazýlý talebi ya da mevduat veya katýlým fonu zamanaþýmý süresinin dolmasý üzerine kapatýlabilir. Çek hesabý kapatýldýktan sonra, üzerinde yazýlý bulunan düzenleme tarihine göre kanunî ibraz süresi içinde ibraz edilen çekler karþýlýksýzdýr iþlemine tabi tutulur.
(11) Esnaf ve sanatkâr odalarýna kayýtlý olanlardan, tacir kiþilere özgü çek hesabý açtýranlar hakkýnda bu Kanunun tacirlere iliþkin hükümleri uygulanýr.
Ýbraz, ödeme, çekin karþýlýksýz olduðunun tespiti ve gecikme cezasý
MADDE 3- (1) Karþýlýðý bulunan çek, hesabýn bulunduðu muhatap bankanýn herhangi bir þubesine ibraz edildiðinde hamilin varsa vergi kimlik numarasý saptandýktan sonra ödenir. Ancak çek, hesabýn bulunduðu þubeden baþka bir þubeye ibraz edildiðinde, o þubece karþýlýðý sorulmak suretiyle ödenir.
(2) “Karþýlýksýzdýr” iþlemi, muhatap bankanýn hamile kanunen ödemekle yükümlü olduðu miktarýn dýþýnda, çek bedelinin karþýlanamayan kýsmýyla sýnýrlý olarak yapýlýr.
(3) Muhatap banka, ibraz eden düzenleyici dýþýndaki hamile, süresinde ibraz edilen her çek yapraðý için;
a) Karþýlýðýnýn hiç bulunmamasý hâlinde,
1) Çek bedeli altýyüz Türk Lirasý veya üzerinde ise altýyüz Türk Lirasý,
2) Çek bedeli altýyüz Türk Lirasýnýn altýnda ise çek bedelini,
b) Karþýlýðýnýn kýsmen bulunmasý hâlinde,
1) Çek bedeli altýyüz Türk Lirasý veya altýnda ise, çek bedelini aþmamak koþuluyla, kýsmî karþýlýðý altýyüz Türk Lirasýna tamamlayacak bir miktarý,
2) Çek bedeli altýyüz Türk Lirasýnýn üzerinde ise, çek bedelini aþmamak koþuluyla, kýsmî karþýlýða ilave olarak altýyüz Türk Lirasýný,
ödemekle yükümlüdür. Bu husus, hesap sahibi ile muhatap banka arasýnda çek defterinin teslimi sýrasýnda yapýlmýþ olan dönülemeyecek bir gayri nakdî kredi sözleþmesi hükmündedir.
Bu fýkradaki miktar, Türkiye Ýstatistik Kurumu tarafýndan yayýmlanan fiyat endekslerindeki yýllýk deðiþmeler göz önünde tutularak Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasý tarafýndan her yýl Ocak ayýnda belirlenir ve Resmî Gazete’de yayýmlanýr.
(4) Hamilin talepte bulunmasý hâlinde, karþýlýksýzdýr iþlemi; çekin arka yüzüne tahsil için bankaya ibraz edildiði tarih, hesap durumu, bankanýn yükümlülüðü çerçevesinde ödediði miktar ve ibraz eden gerçek kiþinin adý ve soyadý yazýlmak, bu kiþinin tüzel kiþi adýna bedeli tahsil etmesi hâlinde bu husus belirtilmek ve bu kiþi ile birlikte banka yetkilisi tarafýndan imzalanmak suretiyle yapýlýr. Banka tarafýndan ödenen miktar düþüldükten sonra karþýlýksýz kalan tutar açýkça belirtilir. Hamilin imzalamaktan kaçýnmasý hâlinde, karþýlýksýzdýr iþlemi yapýlmaz.
(5) Muhatap bankanýn üçüncü fýkraya göre ödemekle yükümlü olduðu tutar dahil, kýsmî ödemenin hamil tarafýndan kabul edilmemesi hâlinde, ikinci fýkra hükmüne göre karþýlýksýzdýr iþlemi yapýlýr; ibraz tarihi ile ödememe nedeni çekin üzerine yazýlýr ve çek, üzerine imzasý alýnarak hamiline geri verilir; ön ve arka yüzünün fotokopisi banka tarafýndan saklanýr. Çek hesabýnda hiç karþýlýðýn bulunmamasý ve hamilin sadece muhatap bankanýn üçüncü fýkraya göre ödemekle yükümlü olduðu tutarýn ödenmesini talep etmesi hâlinde de bu fýkra hükmüne göre iþlem yapýlýr.
(6) Muhatap bankanýn üçüncü fýkraya göre ödemekle yükümlü olduðu tutar dahil kýsmî ödeme hâlinde, çekin ön ve arka yüzünün onaylý fotokopisi ücretsiz olarak hamile verilir. Çek hamili, bu fotokopiyle müracaat borçlularýna veya kambiyo senetleri hakkýndaki takip usullerine baþvurabileceði gibi, Cumhuriyet baþsavcýlýðýna þikâyette bulunurken dilekçesine bu fotokopiyi ekleyebilir ve bunu icra daireleri ile mahkemelerde ispat aracý olarak kullanabilir. Mahkeme veya icra dairesinin istemi hâlinde çekin aslý bu mercilere gönderilir.
(7) Banka;
a) Çekin karþýlýðýnýn hesapta bulunmasýna raðmen hamiline ödenmesinin geciktirilmesi,
b) Kanunen ödemekle yükümlü olduðu miktarýn hamile ödenmesinin geciktirilmesi,
hâllerinde, çek hamiline, her geçen gün için binde üç gecikme cezasý öder. Bu hâllerde 4/12/1984 tarihli ve 3095 sayýlý Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine Ýliþkin Kanun hükümleri uygulanmaz.
(8) Üzerinde yazýlý bulunan düzenleme tarihinden önce ibraz edilen çekin karþýlýðýnýn Türk Ticaret Kanununun 707 nci maddesi uyarýnca kýsmen veya tamamen ödenmemiþ olmasý hâlinde, bu çekle ilgili olarak hukukî takip yapýlamaz. Ýleri düzenleme tarihli çekle ilgili olarak hukukî takip yapýlabilmesi için, çekin üzerindeki düzenleme tarihine göre kanunî ibraz süresi içinde bankaya ibraz edilmesi ve karþýlýksýzdýr iþlemine tabi tutulmasý þarttýr.
Bankalarýn bildirim yükümlülüðü
MADDE 4- (1) Hamiline çek hesabý sahiplerinin açýk kimlikleri, adresleri, vergi kimlik numaralarý, bu hesaplardan ödeme yapýlan kiþilere ait bu bilgiler ile bu kiþilere yapýlan ödemelerin tutarlarý ve üzerinde vergi kimlik numarasý bulunmayan çeklere iliþkin bilgiler, ilgili bankalar tarafýndan, dönemler itibarýyla, Gelir Ýdaresi Baþkanlýðýna elektronik ortamda bildirilir. Bildirim dönemleri ve süreleri Türkiye Bankalar Birliði ve Türkiye Katýlým Bankalarý Birliðinin görüþleri alýnarak Gelir Ýdaresi Baþkanlýðý tarafýndan belirlenir.
(2) Tacir tüzel kiþi veya onun faaliyetleri ile iliþkilendirilmek kaydýyla, tüzel kiþinin gerçek kiþi ortaklarý, ortaklarýn ilgili bulunduðu veya tüzel kiþinin veya ortaklarýnýn etkisi altýnda bulundurduðu gerçek kiþiler ile tüzel kiþinin yönetim organýnda görev alan veya temsilcisi sýfatýný taþýyan gerçek kiþiler adýna açýlmýþ olan çek hesaplarý, tacir tüzel kiþiye ait kabul edilir. Söz konusu iliþkinin varlýðýna yönelik emarelerin bulunmasý hâlinde, hesabýn bulunduðu banka þubesi durumu Gelir Ýdaresi Baþkanlýðýna bildirir.
(3) Bankalar, hamiline çek defteri yapraðýný kullanmadan hamiline çek düzenlendiðini tespit etmeleri hâlinde, mevcut delilleriyle birlikte durumu, tespit tarihinden itibaren en geç bir hafta içinde Cumhuriyet baþsavcýlýðýna ve Gelir Ýdaresi Baþkanlýðýna bildirmekle yükümlüdür.
Ceza sorumluluðu, çek düzenleme ve çek hesabý açma yasaðý
MADDE 5- (1) Üzerinde yazýlý bulunan düzenleme tarihine göre kanunî ibraz süresi içinde ibrazýnda, çekle ilgili olarak karþýlýksýzdýr iþlemi yapýlmasýna sebebiyet veren kiþi hakkýnda, hamilin þikâyeti üzerine, her bir çekle ilgili olarak, binbeþyüz güne kadar adlî para cezasýna hükmolunur. Ancak, hükmedilecek adlî para cezasý, çek bedelinin karþýlýksýz kalan miktarýndan az olamaz. Mahkeme ayrýca, çek düzenleme ve çek hesabý açma yasaðýna; bu yasaðýn bulunmasý hâlinde, çek düzenleme ve çek hesabý açma yasaðýnýn devamýna hükmeder. Bu davalar, çekin tahsil için bankaya ibraz edildiði veya çek hesabýnýn açýldýðý banka þubesinin bulunduðu yer ya da hesap sahibinin yahut þikâyetçinin yerleþim yeri mahkemesinde görülür.
(2) Birinci fýkra hükmüne göre çek karþýlýðýný ilgili banka hesabýnda bulundurmakla yükümlü olan kiþi, çek hesabý sahibidir. Çek hesabý sahibinin tüzel kiþi olmasý hâlinde, bu tüzel kiþinin malî iþlerini yürütmekle görevlendirilen yönetim organýnýn üyesi, böyle bir belirleme yapýlmamýþsa yönetim organýný oluþturan gerçek kiþi veya kiþiler, çek karþýlýðýný ilgili banka hesabýnda bulundurmakla yükümlüdür.
(3) Çek hesabý sahibi gerçek kiþi, kendisi adýna çek düzenlemek üzere bir baþkasýný temsilci veya vekil olarak tayin edemez. Gerçek kiþinin temsilcisi veya vekili olarak çek düzenlenmesi hâlinde, bu çekten dolayý hukukî ve cezaî sorumluluk çek hesabý sahibine aittir.
(4) Karþýlýksýz çek düzenleyen, adýna karþýlýksýz çek düzenlenen ve ileri düzenleme tarihli çek üzerinde yazýlý tarihe göre kanunî ibraz süresi içinde ibrazýnda, karþýlýðýný ilgili banka hesabýnda bulundurmayan gerçek ve tüzel kiþi hakkýnda, soruþturma evresinde Cumhuriyet savcýsýnýn talebi üzerine, sulh ceza hâkimi tarafýndan, kovuþturma evresinde resen mahkeme tarafýndan, karþýlýksýz çýkan her bir çekle ilgili olarak, çek düzenleme ve çek hesabý açma yasaðý kararý verilir.
(5) Çek düzenleme ve çek hesabý açma yasaðý kararý ile ilgili olarak, herhangi bir adres deðiþikliði bildiriminde bulunulmadýðý sürece ilgilinin çek hesabý açtýrýrken bildirdiði adrese 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayýlý Tebligat Kanununun 35 inci maddesine göre derhal tebligat çýkarýlýr. Adresin bankaya yanlýþ bildirilmesi veya fiilen terkedilmiþ olmasý hâlinde de, tebligat yapýlmýþ sayýlýr.
(6) Hakkýnda çek düzenleme ve çek hesabý açma yasaðý kararý verilmiþ olan kiþi, elindeki bütün çek yapraklarýný ait olduðu bankalara iade etmekle yükümlüdür. Bu kiþi adýna yeni bir çek hesabý açýlamaz.
(7) Hakkýnda çek düzenleme ve çek hesabý açma yasaðý kararý verilmiþ olan kiþi, kararýn kendisine teblið edildiði tarihten itibaren on gün içinde, düzenlemiþ bulunduðu ve henüz karþýlýðý tahsil edilmemiþ olan çekleri, düzenleme tarihlerini, miktarlarýný ve varsa lehtarlarýný da göstermek suretiyle, muhatap bankaya liste hâlinde vermekle yükümlüdür.
(8) Çek düzenleme ve çek hesabý açma yasaðý kararýna iliþkin bilgiler, güvenli elektronik imza ile imzalandýktan sonra, Adalet Bakanlýðý Ulusal Yargý Aðý Biliþim Sistemi (UYAP) aracýlýðýyla Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasýna elektronik ortamda bildirilir. Bu bildirimler ile bankalara yapýlacak duyurulara iliþkin esas ve usuller, Adalet Bakanlýðýnýn uygun görüþü alýnarak Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasý tarafýndan belirlenir.
(9) Karþýlýksýz kalan bir çekle ilgili olarak yapýlan soruþturma veya kovuþturma neticesinde;
a) Cumhuriyet savcýsý tarafýndan kovuþturmaya yer olmadýðýna,
b) Mahkeme tarafýndan, beraat, ceza verilmesine yer olmadýðý, davanýn düþmesi veya davanýn reddine,
karar verilmesi hâlinde, ayný kararda, çek düzenleme ve çek hesabý açma yasaðýnýn kaldýrýlmasýna da karar verilir. Bu karar, kesinleþmesi hâlinde, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasýna sekizinci fýkradaki usullere göre bildirilir ve ilân olunur.
(10) Koruma tedbiri olarak verilen çek düzenleme ve çek hesabý açma yasaðý kararýna yapýlan itirazýn kabulü hâlinde, bu kararla ilgili olarak da sekizinci fýkradaki bildirim ve yayýmlanma usulü izlenir.
(11) Birinci fýkrada tanýmlanan suç nedeniyle kamu davasýnýn açýlmasýnýn ertelenmesine, hükmün açýklanmasýnýn geri býrakýlmasýna, ön ödemeye ve 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayýlý Ceza Muhakemesi Kanununun 297 nci maddesinin üçüncü fýkrasýndaki tebliðnamenin tebliðine iliþkin hükümler uygulanmaz.
Etkin piþmanlýk ve yasak kararýnýn kaldýrýlmasý
MADDE 6- (1) Karþýlýksýz kalan çek bedelini, üzerinde yazýlý bulunan düzenleme tarihine göre kanunî ibraz tarihinden itibaren iþleyecek 3095 sayýlý Kanuna göre ticarî iþlerde temerrüt faiz oraný üzerinden hesaplanacak faizi ile birlikte tamamen ödeyen kiþi hakkýnda;
a) Soruþturma aþamasýnda Cumhuriyet savcýsý tarafýndan kovuþturmaya yer olmadýðýna,
b) Kovuþturma aþamasýnda mahkeme tarafýndan davanýn düþmesine,
c) Mahkûmiyet hükmünün kesinleþmesinden sonra mahkeme tarafýndan hükmün bütün sonuçlarýyla ortadan kaldýrýlmasýna,
karar verilir.
(2) Þikâyetten vazgeçme hâlinde de birinci fýkra hükmü uygulanýr.
(3) Kiþi, mahkûm olduðu adlî para cezasý tamamen infaz edildikten veya bu cezayý ödemediði için hakkýnda hapis uygulanýp serbest býrakýldýktan itibaren üç yýl ve her hâlde yasaðýn konulduðu tarihten itibaren on yýl geçtikten sonra, hükmü veren mahkemeden çek düzenleme ve çek hesabý açma yasaðýnýn kaldýrýlmasýný isteyebilir; mahkemenin vereceði karara itiraz edebilir. Çek düzenleme ve çek hesabý açma yasaðýnýn kaldýrýlmasýna iliþkin karar kesinleþtiðinde, yasaðýn kaldýrýldýðý, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasýna 5 inci maddenin sekizinci fýkrasýndaki usullere göre bildirilir ve ilân olunur.
Diðer ceza hükümleri
MADDE 7- (1) Tacirin ticarî iþletmesiyle ilgili iþ ve iþlemlerinde, tacir olmayan kiþinin çek defterini kullanarak çek düzenleyen ve düzenleten kiþi altý aydan iki yýla kadar hapis cezasý ile cezalandýrýlýr.
(2) Tacir olmayan kiþiye tacir kiþiye verilmesi gereken çek defteri veren banka görevlisi hakkýnda elli günden yüzelli güne kadar adlî para cezasýna hükmolunur.
(3) 2 nci maddenin üçüncü fýkrasýndaki yükümlülüðe aykýrý olarak bankaya gerçek dýþý beyanda bulunan kiþi, üç aydan iki yýla kadar hapis cezasý ile cezalandýrýlýr. Beyanname almadan veya beyannameye raðmen, hakkýnda çek düzenleme ve çek hesabý açma yasaðý bulunan kiþiye veya bu kiþinin yönetim organýnda görev yaptýðý veya temsilcisi ya da imza yetkilisi olduðu tüzel kiþiye çek defteri veren banka görevlileri elli günden yüzelli güne kadar adlî para cezasý ile cezalandýrýlýr.
(4) Kýsmen veya tamamen karþýlýðý bulunmayan çekle ilgili olarak, talebe raðmen, karþýlýksýzdýr iþlemi yapmayan banka görevlisi, þikâyet üzerine bir yýla kadar hapis cezasý ile cezalandýrýlýr.
(5) Karþýlýðý tahsil edilmek üzere bankaya ibraz edilen çekin karþýlýðýnýn hesapta mevcut olmasýna raðmen, hamile ödemede bulunmayan ya da bankanýn kanunen ödemekle yükümlü olduðu miktarý hamile ödemeyen banka görevlisi, þikâyet üzerine bir yýla kadar hapis cezasý ile cezalandýrýlýr.
(6) Hakkýnda çek düzenleme ve çek hesabý açma yasaðý kararý verilmiþ olan kiþi, buna raðmen çek düzenlerse, fiil daha aðýr cezayý gerektiren baþka bir suç oluþturmadýðý takdirde, bir yýldan üç yýla kadar hapis cezasý ile cezalandýrýlýr.
(7) Hakkýnda çek düzenleme ve çek hesabý açma yasaðý kararý verilmiþ olan kiþi adýna çek hesabý açan banka görevlisi, üç aydan bir yýla kadar hapis cezasý ile cezalandýrýlýr.
(8) Çek defteri basmaya veya bastýrmaya kanunen yetkili kýlýnanlar dýþýnda çek defteri basanlar ve bastýranlar iki yýldan beþ yýla kadar hapis ve binbeþyüz güne kadar adlî para cezasýyla cezalandýrýlýr.
(9) Hamiline çek defteri yapraðýný kullanmadan hamiline çek düzenleyen kiþi, bu aykýrýlýðý içeren her bir çekle ilgili olarak, bir yýla kadar hapis cezasý ile cezalandýrýlýr.
(10) 2 nci maddenin, saðlanmasý ve saklanmasý gereken bilgi ve belgelere iliþkin hükmüne aykýrý hareket edilmesi veya çekin karþýlýksýz çýkmasý dolayýsýyla hamili tarafýndan talep edilmesi üzerine düzenleyicinin banka kayýtlarýndaki adreslerinin kendisine verilmemesi hâlinde, ilgili bankaya Cumhuriyet savcýsý tarafýndan beþyüz Türk Lirasýndan beþbin Türk Lirasýna kadar idarî para cezasý verilir.
Hesaben ödeme
MADDE 8- (1) Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasý, çeklerin banka þubeleri arasýnda hesaben ödenmesini saðlayacak tüzel kiþiliði haiz sistemi kurmaya ve gözetimi altýnda yürütmeye yetkilidir. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasý, bu yetkiyi uygun göreceði baþka bir kuruluþ aracýlýðýyla da kullanabilir.
(2) Hesaben ödeme sisteminin kuruluþ ve iþleyiþi, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasýnca çýkarýlacak ve Resmî Gazete’de yayýmlanacak bir yönetmelikle düzenlenir.
(3) Yönetmelikte belirtilen esaslar çerçevesinde çeklerin fizikî olarak ibraz edilmeksizin sadece çek bilgileri üzerinden bankalararasý takas odalarý aracýlýðý ile elektronik ortamda muhatap bankaya gönderilerek iþlem görmesi, 6762 sayýlý Türk Ticaret Kanununun 710 uncu maddesine göre takas odasýna ibraz hükmündedir.
(4) Takas odalarý aracýlýðýyla ibraz edilmiþ çekler için, 3 üncü maddenin üçüncü fýkrasýnda belirlenen sorumluluk miktarý dâhil, kýsmî ödeme yapýlmaz. Bu durum, muhatap bankanýn sorumluluk tutarýný ödeme yükümlülüðünü ortadan kaldýrmaz. Ancak, takas odalarý aracýlýðýyla ibraz edilen çekin, hesapta yeterli karþýlýðýnýn olmadýðýnýn belirlenmesi hâlinde muhatap banka tarafýndan, hesapta bulunan kýsmî karþýlýk tutarý, çeki ibraz eden hamil lehine onbeþ gün süreyle bloke edilir.
Yürürlükten kaldýrýlan mevzuat
MADDE 9- (1) 19/3/1985 tarihli ve 3167 sayýlý Çekle Ödemelerin Düzenlenmesi ve Çek Hamillerinin Korunmasý Hakkýnda Kanun ile 26/2/2003 tarihli ve 4814 sayýlý Çekle Ödemelerin Düzenlenmesi ve Çek Hamillerinin Korunmasý Hakkýnda Kanunda Deðiþiklik Yapýlmasýna Ýliþkin Kanunun geçici 1 ilâ geçici 5 inci maddeleri yürürlükten kaldýrýlmýþtýr.
Geçiþ hükümleri
GEÇÝCÝ MADDE 1- (1) Bankalar, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasýnca bu Kanunun yürürlüðe girdiði tarihten itibaren bir ay içinde, 2 nci maddeye göre yayýmlanacak tebliðde belirlenen esaslara uygun olarak yeni çek defterleri bastýrýrlar.
(2) Bankalar, 1/7/2010 tarihine kadar müþterilerine yeni çek defterlerini verir ve ellerindeki eski çek defterlerini imha ederler.
(3) Bankalarýn müþterilerine verdikleri eski çek defterleriyle ilgili olarak, 3167 sayýlý Kanun hükümlerinin uygulanmasýna devam olunur. 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayýlý Türk Ceza Kanununun 7 nci maddesi hükmü saklýdýr.
(4) Bu Kanunun yürürlüðe girdiði tarihe kadar 3167 sayýlý Kanunun 16 ncý maddesinde tanýmlanan suçtan dolayý açýlmýþ olan davalar bakýmýndan asliye ceza mahkemesinin görevi devam eder.
(5) 31/12/2011 tarihine kadar, üzerinde yazýlý düzenleme tarihinden önce çekin ödenmek için muhatap bankaya ibrazý geçersizdir.
(6) Bu Kanunun 5 inci maddesinin sekizinci fýkrasý uyarýnca yapýlacak bildirimler, 1/7/2010 tarihine kadar yazýlý ortamda yapýlabilir.
(7) Bu Kanunla yürürlükten kaldýrýlan 3167 sayýlý Kanunun 6 ncý maddesi uyarýnca kurulmuþ olan Bankalararasý Takas Odalarý Merkezi, bu Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen tüzel kiþiliði haiz sistem kuruluncaya kadar faaliyetlerine devam eder ve yeni kurulacak tüzel kiþiliðe herhangi bir iþleme gerek kalmaksýzýn devrolunur. Yeni kurulacak tüzel kiþilik bu devir nedeniyle doðacak her türlü vergi, resim, harç ve fondan muaftýr.
GEÇÝCÝ MADDE 2- (1) 3167 sayýlý Kanunun 16 ncý maddesinde tanýmlanan suçtan dolayý, 1/11/2009 tarihi itibarýyla, haklarýnda soruþturma veya kovuþturma baþlatýlmýþ ya da kesinleþmiþ bir hükümle mahkûm olan kiþilerin;
a) Þikâyetçi ile belirledikleri miktarýn belirli vadelerde ödenmesi hususunda anlaþmaya varmalarý ve anlaþmanýn bir nüshasýnýn þikâyetçi veya yasal temsilcisi tarafýndan Cumhuriyet baþsavcýlýðýna veya mahkemeye verilmesi hâlinde, anlaþmada öngörülen süre kadar soruþturma veya kovuþturmanýn durmasýna, hükmün infazýnýn ertelenmesine veya durdurulmasýna karar verilir. Anlaþmaya varýlmýþ olmasý, þikâyetçi bakýmýndan þikâyetin geri alýnmasý sonucunu doðurmaz.
b) Bu Kanunun 6 ncý maddesi hükmüne göre ödenmesi gereken miktarý belirli vadelerde ödeyeceðini taahhüt etmesi ve taahhütnamenin, kendisi veya yasal temsilcisi tarafýndan Cumhuriyet baþsavcýlýðýna veya mahkemeye verilmesi hâlinde, anlaþma aranmaksýzýn, taahhütnamede belirtilen süre kadar, soruþturma veya kovuþturmanýn durmasýna, hükmün infazýnýn ertelenmesine veya durdurulmasýna karar verilir. Bu durumda, ödeme süresi, taahhütnamenin yapýldýðý tarihten itibaren iki yýlý geçemez. Taahhütnamede yer alacak birinci yýl taksidi, borcun üçte birinden az olamaz. Taahhütnamenin bir örneði alacaklýya gönderilir.
(2) Birinci fýkrada yazýlý anlaþma veya taahhütnamenin en geç 1/4/2010 tarihine kadar düzenlenmiþ ve mercîlerine verilmiþ olmasý þarttýr. Birinci fýkranýn (b) bendinden yararlanan kiþi, taahhütnamede belirttiði süre içinde þikâyetçi ile anlaþmaya varmasý ve bu anlaþmanýn bir nüshasýnýn þikâyetçi veya yasal temsilcisi tarafýndan mercilerine verilmiþ olmasý hâlinde, ayný fýkranýn (a) bendi hükmünden yararlanýr.
(3) Soruþturma veya kovuþturmanýn durmasý hâlinde dava zamanaþýmý; hükmün infazýnýn ertelenmesi veya durdurulmasý hâlinde ise ceza zamanaþýmý iþlemez.
(4) Anlaþmanýn gereði gibi ifa edilmiþ veya bu Kanunun 6 ncý maddesi hükmüne göre ödenmesi gereken miktarýn ödenmiþ olmasý hâlinde; kovuþturmaya yer olmadýðýna, davanýn düþmesine veya hükmün bütün sonuçlarýyla ortadan kaldýrýlmasýna karar verilir.
(5) Þikâyetçinin baþvurusu üzerine, anlaþma veya taahhüde uyulmadýðýnýn tespiti hâlinde, soruþturmaya, kovuþturmaya veya hükmün infazýna devam edilir.
(6) Soruþturma veya kovuþturmasý durdurulan ya da hükmün infazý ertelenen veya durdurulan kiþi hakkýnda Ceza Muhakemesi Kanununun 109 uncu maddesinin üçüncü fýkrasýnýn (a) bendinde yer alan adlî kontrol tedbirine karar verilebilir.
Yürürlük
MADDE 10- (1) Bu Kanun yayýmý tarihinde yürürlüðe girer.
Yürütme
MADDE 11- (1) Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
| 
